In onze pzazz-masterclass 'Con Brio' met Opera Ballet Vlaanderen en De Munt wordt een seizoen lang duchtig gediscussieerd en geschreven over opera. Lees hier de vruchten van zes nieuwe pennen.

Moet er nog operakritiek zijn? Van september 2025 tot mei 2026 begeleidt pzazz-auteur Evelyne Coussens zes nieuwe critici die zich bekwamen in operakritiek. Omdat opera nu eenmaal een bijzonder genre is, waarin verschillende disciplines zich verenigen. Schrijven over opera vergt inzicht in regie en theatertaal, maar ook kennis van muziek en repertoire. 

Ansala Ball, April Henrist, Bas Van Der Haegen, Lena Meyskens, Robbe Beheydt en Tom Permentier gaan de uitdaging aan. Ze zien dit seizoen vier opera's bij Opera Ballet Vlaanderen en De Munt en schrijven er telkens hun uiteenlopende visie over neer in een recensie. Con Brio rocks!

Extra recensie

Robbe Beheydt: Wanneer amateurisme performance wordt

In ‘This Will Not End Well’ van Het Zuidelijk Toneel laten regisseur Suze Milius en componist Annelinde Bruijs de fictieve amateurband Distortion Klub opdraven. Wanneer het trio bij een repetitie plots voor een live publiek blijkt te staan, ontspoort hun concert tot een tragikomedie vol sociaal ongemak. Aanvankelijk werkt hun klunzigheid bevrijdend, maar wat als zelfs amateurisme een pose wordt?

Recensies over 'SANCTA' van OBV

Ansala Ball: Ingemetseld en afgebroken

Sinds ik mijn eerste opera zag, ben ik gegrepen door het genre, door de muzikale en vocale kracht van deze vorm van drama. Tegelijkertijd woedt er sinds dat moment een vlam in mij, gevoed door de frustratie over de wijze waarop vrouwen in opera verschijnen als decoratief object, metafoor of silhouet in de schaduw van de masculiene tegenpool. ‘SANCTA’ van Florentina Holzinger slaagt er enigszins in om mijn innerlijke vlam te bedaren. Ze laat zien dat het mogelijk is om nieuwe perspectieven te tonen, zij het met radicale ingrepen.

April Henrist: Holzingers Heilige Paradox

Als u de voorbije maanden niet onder een steen hebt geleefd, dan heeft u ongetwijfeld gehoord over ‘SANCTA’, een opera van Florentina Holzinger bij Opera Ballet Vlaanderen. Wat begint als de dertig minuten durende schandaalopera ‘Sancta Susanna’, wordt door Holzinger doorgewerkt tot een uitgesponnen extatische misviering die de grenzen van het genre buigt en breekt, maar echte kritische vragen over het christendom uit de weg gaat.

Bas Van Der Haegen: Procrustes' liturgie

‘SANCTA’ van de Oostenrijkse regisseur Florentina Holzinger vertrekt van de eenakter ‘Sancta Susanna’ van Paul Hindemith. Holzinger duwt het verhaal van de non Susanna die in extatische vervoering raakt bij de aanblik van de gekruisigde Christus tot ver voorbij wat haar voorgangers zich ooit hadden kunnen voorstellen. Ze zet de oorspronkelijke premisse verder, maar breekt die vervolgens volledig open in een misviering die geldt als vervolg op, of misschien eerder als ontsporing van het verhaal.

Lena Meyskens: Reclaiming female suffering

Het woord ‘fuck’ ontsnapte me meermaals. Ik kon het niet helpen, ik moest wel. Het was onmogelijk om zwijgend toe te kijken terwijl twee vrouwen aan het vlees van hun met twee staven doorboorde schouderbladen omhoog gehesen werden, om vervolgens heen en weer te zwaaien en tegen een zware metalen plaat te schoppen. De drie uur durende voorstelling ‘SANCTA’ van Florentina Holzinger bij Opera Ballet Vlaanderen laat je geen moment onaangeraakt. Het blijkt al helemaal onmogelijk om na afloop gewoon verder te doen met datgene waarmee je bezig was. ‘SANCTA’ beklijft, met de nadruk op het lijf.

Robbe Beheydt: Het Evangelie volgens Holzinger

Met ‘SANCTA’ maakt Florentina Holzinger bij Opera Ballet Vlaanderen een alles opslokkend ritueel waarin opera, performance en spektakel naadloos in elkaar overvloeien. Wat begint als een relatief getrouwe enscenering van een expressionistisch schandaalstuk, groeit uit tot een uitzinnige misviering die rechtstreeks tot het lichaam spreekt. 

Tom Permentier: Iedereen Susanna!

Naakte nonnen op rolschaatsen – daarmee gingen de poppen aan het dansen in Antwerpen. Nog voor de Belgische première kon plaatsvinden vloeiden over de schandaalopera ‘SANCTA’ van Florentina Holzinger al liters inkt uit de pennen van kerkleiders, politici en trollen. De bijna volledig vrouwelijke cast van deze sacrale burleske bestaat uit sekswerkers, tatoeëerders, circusartiesten en andere naturisten. Met onverbloemde kritiek op de kerk opent ‘SANCTA’ de ogen, al is het gepermitteerd om ze af en toe even dicht te knijpen.

Recensies over 'Idomeneo' van De Munt

Ansala Ball: Inspiratie putten uit inspiratieloosheid

Er is altijd een moment waarop ik tegen een muur aanloop. Een moment waarop het construct van de opera zich vanuit helikopterblik aan me opdringt. Ligt mijn weerstand in het geval van Mozarts ‘Idomeneo, re di Creta’ aan de regie van Calixto Bieito? Ja en neen. 

April Henrist: Plastiek potentieel

Met ‘Idomeneo, re di Creta’ brengt de Munt een van Mozarts vroegste meesterwerken naar het podium. Regisseur Calixto Bieito laat op scenisch vlak steken vallen en schrapt de balletten, maar gelukkig blijft er een sterke muzikale uitvoering over.

Bas Van Der Haegen: Meer ruis dan betekenis

‘Idomeneo, re di Creta’, ook wel de eerste ‘volwassen’ opera van Mozart genoemd, wordt in de Munt gepresenteerd in een regie van Calixto Bieito en onder muzikale leiding van maestro Enrico Onofri. Samen brengen ze de usual (dramatic) suspects: liefde, jaloezie en een onmogelijk dilemma. Ondanks die grote emoties maakt het drama verrassend weinig los. Maar wacht: kan Quentin Tarantino ons redden?

Robbe Beheydt: Strak in het keurslijf

Met zijn enscenering van ‘Idomeneo, re di Creta’ kiest Calixto Bieito voor een doorgedreven psychologische uitdieping van een verhaal dat al in het libretto bol staat van innerlijke conflicten. Het resultaat is een verzorgde, coherente productie die overtuigt in haar uitwerking, maar als urgente en fundamentele herinterpretatie enigszins tekortschiet.

Tom Permentier: Mozart met een hoek af

Amper 25 was Wolfgang Amadeus Mozart toen hij de opera ‘Idomeneo, re di Creta’ schreef. Het werk verdient een podium, al was het maar omdat deze jeugdige compositie beloftes uitstrooit van latere toppers als ‘Le nozze di Figaro’, ‘Don Giovanni’ en ‘De toverfluit’. Op muzikaal vlak doet de jongste productie van de Munt Mozart alle eer aan. De enscenering van de Spaanse regisseur Calixto Bieito schippert dan weer tussen soberheid en pathetiek.

Recensies over 'Norma' van De Munt

Ansala Ball: Starring: Norma

Na een valse start tijdens de pandemie brengt de Munt Christophe Coppens’ enscenering van Bellini’s ‘Norma’ terug naar Brussel. In een opera die traditioneel grote emoties als liefde, jaloezie en trouw belichaamt, verschuift Coppens de focus naar het innerlijke lijden van Norma. Het resultaat is een opera vol beton, auto’s, vechten, vuur en bloed. Een regiekeuze die doet denken aan een B-actiefilm en de geijkte male-gaze onderstreept.

April Henrist: Veel liefde, weinig vuur

Na een door corona afgebroken debuut in 2021 krijgt regisseur Christophe Coppens bij de Munt de kans om zijn ‘Norma’ opnieuw op de planken te brengen. Vincenzo Bellini’s Gallische tragedie wordt vertaald naar een post-apocalyptische wereld waarin overleven onder de knoet van een bezetter centraal staat. Helaas slaagt Coppens’ interpretatie er niet in om iets wezenlijks bij te brengen aan het verhaal van Norma. 

Bas Van Der Haegen: Huwelijk tussen belcanto en beton

‘Norma’, veruit Bellini’s bekendste opera, krijgt in de Munt onder leiding van regisseur Christophe Coppens en dirigent George Petrou een nieuw laagje verf. Al is het wellicht beter te zeggen dat de verf er hardhandig is afgeschraapt. De Romeinse oudheid, waarin het verhaal zich afspeelt, heeft plaatsgemaakt voor een sobere post-apocalyptische setting. De vraag is hoe vruchtbaar die verbouwing uiteindelijk zal blijken.

Lena Meyskens: De theorie klonk beter dan de praktijk

Wat gebeurt er wanneer je een magistrale belcanto-opera stript van de overdadige kostuums en overdonderende decors en opvoert in een duistere dystopische werkelijkheid, zonder pracht of praal? Het antwoord liet zich zien en horen in de Munt met Vincenzo Bellini’s ‘Norma’, in regie van Christophe Coppens.

Robbe Beheydt: Beelden op zoek naar drama

Na een eerdere productie in het covidjaar 2021 brengt de Munt Vincenzo Bellini’s ‘Norma’ in de regie van Christophe Coppens opnieuw op de planken. In een uitgesproken beeldende enscenering lijkt Coppens het drama te willen verplaatsen naar een hedendaagse wereld, maar de inhoudelijke en theatrale uitwerking blijft opvallend terughoudend.

Tom Permentier: ‘Norma’ blinkt als nieuw

Het café rijst uit de grond als een verzonken stad uit het water. Op het terras nemen de vriendinnen Norma en Adalgisa plaats. Twee tafels verder doen Pollione en Flavio hetzelfde. Het beeld is grappig als je weet dat de dames Gallische priesteressen zijn en de heren Romeinse legerleiders. Het komt uit de koker van regisseur Christophe Coppens, die voor zijn anachronistische enscenering van Bellini’s ‘Norma’ verbluft met visuele vondsten maar terzelfdertijd zijn zangers aan de grond nagelt. 

Recensies over 'Parsifal' van OBV

Ansala Ball: Innerlijke reis door een digitale wereld

De ‘Parsifal’ van regisseur Susanne Kennedy en multidisciplinair kunstenaar Markus Selgs ontvouwt zich als een videospel uit het begin van de jaren 2000, vormgegeven door de implementatie van AI-technologieën. Voorts leunen Kennedy en Selg dicht aan bij de oorspronkelijke ideeën van Wagner. Maar zijn die twee wel verenigbaar? Belemmert de technologie niet juist de innerlijke reis die Wagner beoogt?

April Henrist: Dolend in zijn eigen enscenering

Opera Ballet Vlaanderen heeft een bijzondere band met Richard Wagners ‘Parsifal’. Het operahuis voerde dit spirituele muziekdrama in de twintigste eeuw maar liefst 72 keer op. Susanne Kennedy en Markus Selg wagen zich bij OBV aan een moderne, tech-gedreven interpretatie. De slagzin van dit seizoen, ‘Weet je wat je zag?’, blijkt nogal letterlijk van toepassing.

Bas Van Der Haegen: Hoe een gesamtkunstwerk dreigt uiteen te vallen

‘Parsifal’, Wagners zwanenzang, was meer dan muziek en drama voor een avondje uit. Het amalgaam van middeleeuwse graalmythe en christelijke symboliek moest een spirituele ervaring bieden aan ieder die zich waagde aan de pelgrimstocht naar Bayreuth. Ook in 2025 blijft het spirituele karakter behouden, al is de insteek van regisseur Susanne Kennedy en audiovisueel kunstenaar Markus Selg radicaal. Parsifal verschijnt niet enkel als een figuur met een gespleten ziel; de hele productie lijkt tussen twee polen te zweven zonder die echt te verzoenen.

Lena Meyskens: Zonde

Na ‘Einstein on the Beach’ van Philip Glass nemen Susanne Kennedy en Markus Selg Wagners laatste opera ‘Parsifal’ onder handen. Kan het visuele spektakel dat ze creëren het effect van de reeds transcendente partituur van Wagner intensiveren, of zorgt het integendeel voor onwelkome afleiding?

Robbe Beheydt: Parsifal, een hedendaags ritueel

In ‘Parsifal’ plaatsen regisseur Susanne Kennedy en scenograaf Markus Selg het mystieke drama van Wagner in een universum van projecties en digitale beelden. De gelaagde scenografie voert de toeschouwer mee in haar beeldtaal, maar geeft tegelijk de afstand tot haar eigen illusie nooit helemaal op.

Tom Permentier: Te veel schermtijd

Wagner zag zijn zwanenzang ‘Parsifal’ als een Bühnenweihfestspiel. De groots opgezette verlossingsopera van zo’n slordige vijf uur kon volgens hem alleen opgevoerd worden in de daarvoor ontworpen muziektempel in Bayreuth, waar het gewijde karakter van het werk tot zijn recht zou komen. Regisseur Susanne Kennedy en co-creator Markus Selg bewijzen dat het in Gent en Antwerpen ook wel lukt, maar een overdaad aan symbolen laat je als toeschouwer elke seconde van die vijf uur voelen.